Si të blini pronë në Shqipëri kur jetoni jashtë: udhëzues për diasporën shqiptare

Të blesh pa qenë në Shqipëri

Nuk keni nevojë të jeni në vend për asnjë hap. Një prokurë e nënshkruar para noterit në Shqipëri, ose në një konsullatë shqiptare jashtë, i lejon një avokati ose një të afërmi të besuar të nënshkruajë në emrin tuaj kontratën paraprake, kontratën përfundimtare para noterit dhe regjistrimin në Kadastër. Dokumentet e lëshuara jashtë kanë nevojë për apostilë dhe përkthim të noterizuar. Shtetasit shqiptarë jashtë vendit mund të përdorin edhe e-Albania për shumë vërtetime dhe për të kontrolluar të dhënat e Kadastrës, gjë që e bën kontrollin e pronësisë më të shpejtë se dikur. Radha e plotë e hapave është te si të blini pronë në Shqipëri.

E vetmja gjë që nuk duhet t'ia delegoni askujt është zgjedhja e avokatit. Merrni një avokat të pavarur që përfaqëson vetëm ju, jo një që jua prezanton shitësi, ndërtuesi ose një kushëri që është njëkohësisht edhe agjenti. Këtu shkojnë keq më shpesh blerjet e diasporës, pikërisht sepse besimi zë vendin e kontrolleve.

Pronësia, legalizimi dhe toka e familjes

Blerësit e diasporës përballen me dy probleme dokumentacioni që blerësit e huaj i hasin rrallë. I pari është legalizimi: një pjesë e madhe e banesave të ndërtuara në vitet 1990 dhe 2000 u ngritën pa leje dhe u legalizuan më vonë, dhe disa nuk u legalizuan kurrë. Një pronë që nuk është legalizuar dhe regjistruar nuk mund të shitet në mënyrë të vlefshme, pavarësisht se çfarë thotë shitësi. Kërkoni certifikatën aktuale të pronësisë nga Kadastra Shtetërore (ASHK) dhe sigurohuni që ndërtesa është e legalizuar para se të paguani çfarëdo.

I dyti është trashëgimia dhe kthimi i pronave. Toka që i përkiste familjes para 1945, u kolektivizua dhe u kthye pas 1991, shpesh është në disa emra, disa jashtë vendit, disa të ndjerë, me pjesë të pazgjidhura. Të blesh apo të ndërtosh mbi një tokë të tillë, edhe nga një i afërm, kërkon më parë pëlqimin e çdo trashëgimtari dhe një regjistrim të pastër. Avokati juaj kontrollon në dosjen e Kadastrës për kërkesa kthimi, konflikte dhe pjesë të pandara; lista e kontrollit është te rreziqet e pronës dhe kontrolli i kujdesshëm në Shqipëri.

Blerja në fazë ndërtimi nga jashtë

Shumica e apartamenteve të reja në bregdet shiten në fazë ndërtimi me plane me këste, dhe blerësit e diasporës janë klientët e tyre kryesorë. Rregullat që ju mbrojnë janë të njëjta kudo që jetoni: verifikoni lejen e ndërtimit dhe që toka është e regjistruar në emër të ndërtuesit, lidhini pagesat me fazat e ndërtimit dhe jo me data, dhe shkruani në kontratë datën e dorëzimit dhe penalitetet për vonesë. Jepjani kontratën për shqyrtim para këstit të parë, jo pas. Pagesa nga jashtë me transfertë bankare krijon gjurmën dokumentare që do t'ju duhet në regjistrim.

Pagesa nga jashtë dhe kostot

Çmimet bihen dakord në euro dhe paguhen me transfertë bankare te shitësi ose përmes noterit. Transfertat nga bankat e BE-së në bankat shqiptare janë rutinë, por mund të zgjasin disa ditë dhe kanë komisione, prandaj planifikoni grafikun. Kostot e mbylljes janë 4 deri në 7 për qind të çmimit për noterin, regjistrimin në Kadastër dhe tarifat ligjore, nuk ka taksë fikse kalimi për blerësin, dhe taksa vjetore e pronës më pas është 0,05 për qind e vlerës. Të ardhurat nga qiraja, nëse e jepni apartamentin me qira ndërsa jeni jashtë, tatohen me një shkallë fikse prej 15 për qind, mbi të ardhurat bruto për qiratë afatshkurtra të regjistruara përmes DIVA. Detajet te kostoja e blerjes së pronës në Shqipëri dhe taksat mbi pronën në Shqipëri.

Ku blen diaspora

Tri modele mbizotërojnë. Një banesë në Tiranë për prindërit, studentët ose pensionin, ku çmimi median i kërkuar është 1788 € për metër katror dhe kërkesa e qiramarrësve është gjithë vitin. Një apartament pushimi në bregun e Durrësit dhe Golemit, tridhjetë minuta nga aeroporti, ku çmimet janë më të ulëtat buzë detit dhe vera kalohet me familjen. Dhe, për ata nga jugu, një apartament ose shtëpi në Vlorë, Sarandë ose fshatrat e Rivierës, ku çmimet janë më të lartat dhe deti më i bukuri. Krahasimi i gjallë i çdo qyteti është te faqja kryesore për Shqipërinë, dhe shpalljet aktuale te apartamente në shitje në Shqipëri.

Një listë kontrolli për blerjen nga jashtë

• Avokat i pavarur i angazhuar para çfarëdo kapari; prokurë e noterizuar dhe me apostilë.
• Certifikatë aktuale e pronësisë nga ASHK në emër të shitësit; legalizimi i konfirmuar për ndërtesat e vjetra.
• Asnjë hipotekë, barrë, konflikt, kërkesë kthimi ose pjesë e pandarë trashëgimie në dosje.
• Për blerjet në fazë ndërtimi: leja, toka në emër të ndërtuesit, pagesa me faza, data e dorëzimit dhe penalitetet në kontratë.
• Pagesat me transfertë bankare me qëllimin të shënuar; kopje të çdo transferte të ruajtura për regjistrimin.
• Regjistrimi në Kadastër i përfunduar dhe certifikata e re në emrin tuaj, para se ta konsideroni blerjen të mbyllur.